Kiedy warto sprawdzić obecność pasożytów z krwi, a nie z kału?
– wtedy, gdy występują typowe objawy, a wyniki badań kału pozostają ujemne. Dlaczego?
Glista ludzka (Ascaris lumbricoides) należy do grupy pasożytniczych nicieni jelitowych. Dorosłe osobniki mogą osiągać długość od 15 do 52 cm. Glista ludzka żywi się nabłonkiem ściany jelita oraz składnikami treści jelitowej, takimi jak witaminy, białka, glukoza i tłuszcze.
Stany chorobowe przebiegające z podwyższoną temperaturą, suplementy diety, leki czy wysoko przetworzona żywność mogą wpływać na środowisko przewodu pokarmowego. Pasożyty, podobnie jak inne organizmy, mogą czasowo ograniczyć rozmnażanie i przeczekać niesprzyjające warunki.
Dlatego, aby badanie było wiarygodne, nie wykonujemy go, gdy:
- jesteśmy w trakcie choroby przebiegającej z podwyższoną temperaturą,
- przyjmujemy suplementy diety lub środki farmakologiczne,
- spożywamy duże ilości żywności mocno konserwowanej,
- wykonujemy jedynie pojedyncze badanie – zalecane są co najmniej 3 oznaczenia.
Do zakażenia dochodzi najczęściej drogą pokarmową, w wyniku nieprzestrzegania zasad higieny. Źródłem zakażenia mogą być niedomyte owoce i warzywa, zanieczyszczona woda oraz kontakt z przedmiotami zawierającymi jaja pasożyta. Szczególnie narażone są dzieci.
Pierwsze objawy mogące sugerować obecność pasożytów:
- brak apetytu, nieświeży oddech, nocne zgrzytanie zębami, nerwowość,
- alergie, wysypki, łzawienie oczu, katar, sine kręgi pod oczami,
- bóle głowy, częste przeziębienia, zaparcia lub biegunki,
- bóle mięśni i stawów, przewlekłe zmęczenie,
- słabszy rozwój fizyczny i psychiczny dzieci.
W celu wykrycia zakażenia glistą ludzką nadal badaniem referencyjnym pozostaje mikroskopowe, trzykrotne badanie kału.
Wynik może być fałszywie ujemny, gdy:
- w jelicie występują wyłącznie samce,
- obecne są niedojrzałe samice niewysiewające jaj,
- występują stare samice, które przestały wysiewać jaja.
W takich sytuacjach pomocne może być oznaczenie przeciwciał przeciw Ascaris lumbricoides w surowicy.
Kał – to wciąż metoda referencyjna! Jednorazowy wynik ujemny świadczy wyłącznie o czystości jednej próbki, a nie całego przewodu pokarmowego. Zalecane jest wykonanie minimum trzech badań w odstępach 1-2 dni.
Przeciwciała przeciw Ascaris w surowicy:
- IgM mogą wskazywać na aktualną infekcję,
- IgG mogą świadczyć o przebytym zakażeniu,
- ich obecność potwierdza kontakt organizmu z pasożytem.
Każdy wynik z wysokim mianem przeciwciał powinien być interpretowany przez lekarza i – jeśli to możliwe – potwierdzony badaniem kału.
Badanie w kierunku owsicy
Owsiki to niewielkie pasożyty występujące najczęściej u dzieci. Zalecaną metodą ich wykrywania jest wymaz z okolicy odbytu, ponieważ pasożyty bytują w dolnych odcinkach jelita i tam składają jaja.